สาร CBD ทำหน้าที่อะไร และ มีผลอย่างไรต่อสมอง?

สาร CBD คืออะไร

สารแคนนาบิไดออล (cannabidiol) หรือ สาร CBD เป็นหนึ่งในสารแคนนาบินอยด์ที่มีอยู่ในกัญชา มีจำนวนมากรองจากสาร THC ซึ่งสารเหล่านี้เป็นสารแคนนาบินอยด์ที่ได้มาจากพืช หรือ สารไฟโตแคนนาบินอยด์ (phytocannabinoids) มีผลต่อตัวรับสารแคนนาบินอยด์ที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบเอนโดรแคนนาบินอยด์ (endocannabinoid system) ในขณะที่สาร THC เป็นส่วนประกอบนึงของกัญชา มีฤทธิ์ต่อจิตประสาทและมีประโยชน์ในทางการแพทย์ แต่สำหรับสาร CBD นั้นเป็นสารที่ไม่มีฤทธิ์ทำให้มึนเมาและมีประโยชน์ที่นำไปใช้ในทางการแพทย์ได้มากมาย คุณสมบัติเหล่านี้ทำให้มันมีความน่าสนใจอย่างยิ่งในการใช้เพื่อการรักษา

 

ทำไมสาร CBD จึงมีประโยชน์ในการรักษาอย่างมากมาย

สาร CBD มีชื่อเสียงในการรักษาโรคลมชักในเด็ก ในปัจจุบันกำลังมีการวิจัยแบบทดลองที่ทำการทดสอบประสิทธิภาพของสาร CBD ในผู้ป่วยโรคลมชัก แต่ก็มีหลักฐานซึ่งส่วนมากมาจากการวิจัยในสัตว์และการทดลองในหลอดแก้วแสดงให้เห็นว่าสาร CBD อาจจะมีคุณสมบัติในการป้องกันเซลล์ประสาทเสื่อม, ป้องกันการอักเสบ และบรรเทาอาการปวด ทั้งยังมีประโยชน์ต่อการรักษาอาการผิดปกติอย่าง อาการซึมเศร้า, อาการวิตกกังวล และการติดยาเสพติด

แล้วอะไรคือพื้นฐานทางชีวภาพของการใช้สาร CBD ในทางการแพทย์? ส่วนที่สำคัญของคำตอบอยู่ในเภสัชวิทยาของสาร CBD ที่มีองค์ประกอบหลากหลาย คือ ความสามารถที่มีอิทธิพลต่อระบบตัวรับในสมองและร่างกายที่ไม่ใช่แค่กับตัวรับของสารแคนนาบินอยด์เท่านั้นแต่ยังรวมถึงตัวรับอื่นๆ ด้วย

 

ระบบตัวรับในสมอง

สมองของเราประกอบไปด้วยเซลล์ประสาทจำนวนมาก โดยเซลล์ประสาทแต่ละเซลล์จะเชื่อมต่อกันผ่านโครงสร้างที่เรียกว่า ไซแนปส์ และเซลล์ประสาทจะทำการสื่อสารกันโดยการปล่อยสารเคมีที่เรียกว่า สารสื่อประสาท

ความไวของเซลล์ประสาทต่อสารสื่อประสาทขึ้นอยู่กับว่าตัวรับนั้นมีตัวรับที่สัมพันธ์กับเซลล์ที่ส่งสารสื่อประสาทมาหรือไม่ เช่นการที่เต้าเสียบไฟฟ้าพอดีกับปลั๊กไฟ หากเซลล์ประสาทมีตัวรับที่สัมพันธ์กับสารสื่อประสาทนั้นๆ มันถึงจะสามารถสื่อสารกับเซลล์ที่ส่งสารสื่อประสาทมาได้ หากไม่มีตัวรับที่สัมพันธ์กันก็จะไม่สามารถสื่อสารกันได้ โดยเซลล์ประสาททั้งหมดประกอบด้วยตัวรับสารสื่อประสาทหลายตัว

ตัวรับในสมองไม่เพียงแต่ไวต่อสารสื่อประสาทที่ผลิตขึ้นตามธรรมชาติในสมองของเรา เช่น สารโดพามีน หรือ สารเซโรโทนิน แต่ยังไวต่อสารสื่อเคมีจากภายนอกร่างกาย เช่น สารแคนนาบินอยด์จากพืช อย่างสาร THC หรือสาร CBD ดังนั้นเมื่อทำการรับประทานหรือสูดดมสารประกอบจากพืชเข้าไปในร่างกาย โดยสารเหล่านี้จะเดินทางผ่านกระแสเลือดและเข้าสู่สมอง เมื่อเข้าถึงสมองแล้วสารประกอบจากพืชนี้จะมีอิทธิพลต่อกิจกรรมทางสมองโดยมีปฏิกิริยาต่อตัวรับของเซลล์ประสาท โดยจะไม่ได้มีปฏิกิริยาต่อเซลล์ประสาททั้งหมด แต่จะมีปฏิกิริยาต่อตัวรับที่เหมาะสมเท่านั้น

 

สาร CBD มีผลต่อระบบตัวรับที่หลากหลาย

แม้ว่าสาร CBD จะเป็นสารแคนนาบินอยด์ แต่สาร CBD ไม่มีปฏิกิริยาโดยตรงกับตัวรับสารแคนนาบินอยด์อย่าง CB1 และ CB2 โดยสาร CBD มีผลต่อการส่งสัญญาณผ่านตัวรับ CB1 และ CB2 ในทางอ้อม จึงอธิบายได้ว่าสาร CBD ไม่มีฤทธิ์ทำให้มึนเมาเหมือนกับสาร THC นอกจากอิทธิพลทางอ้อมต่อตัวรับ CB1 และ CB2 แล้วนั้น สาร CBD ยังสามารถเพิ่มระดับของสารแคนนาบินอยด์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในร่างกาย (ที่รู้จักกันในชื่อ เอนโดรแคนนาบินอยด์) โดยยับยั้งเอนไซม์ที่ทำการเปลี่ยนแปลงของสาร CBD

สาร CBD ยังมีอิทธิพลต่อระบบตัวรับในสมองที่มีต่อสารที่ไม่ใช่สารแคนนาบินอยด์ โดยมีปฏิกิริยาต่อตัวรับที่ไวต่อยาหลากหลายประเภทและสารสื่อประสาท รวมถึงตัวรับโอปิออยด์ที่มีหน้าที่ในการควบคุมความเจ็บปวด ซึ่งตัวรับโอปิออยด์เป็นเป้าหมายสำคัญของยาแก้ปวดและสารเสพติดอย่าง มอร์ฟีน, เฮโรอีน และเฟนทานิล นอกจากนี้สาร CBD ยังมีปฏิกิริยาต่อตัวรับโดพามีน ที่มีหน้าที่ในการควบคุมพฤติกรรมและการรับรู้ รวมถึงแรงจูงใจและพฤติกรรมแสวงหาผลตอบแทน

จึงทำให้เป็นการเพิ่มความเป็นไปได้ว่าความสามารถของสาร CBD ที่มีอิทธิพลต่อตัวรับโอปิออยด์หรือตัวรับโดพามีน อาจจะเป็นที่มาของความสามารถในการต้านอาการอยากยาและอาการของการขาดยาซึ่งมีผลโดยตรงกับการรักษาอาการติดยาเสพติด อย่างไรก็ตามเรายังต้องการการวิจัยเพิ่มเติมในเรื่องของปฏิกิริยาของสาร CBD ต่อตัวรับโอปิออยด์และตัวรับโดพามีน

ศักยภาพในการรักษาของสาร CBD ยังครอบคลุมไปถึงระบบเซโรโทนิน การวิจัยในสัตว์แสดงให้เห็นว่าสาร CBD มีปฏิกิริยากับตัวรับเซโรโทนินมากมายในสมอง ปฏิกิริยาเหล่านี้เข้ามามีส่วนร่วมกับความสามารถในการลดพฤติกรรมการอยากยา อิทธิพลของสาร CBD ต่อระบบเซโรโทนินอาจจะเป็นส่วนหนึ่งของคุณสมบัติในการต่อต้านความวิตกกังวลที่มีให้เห็นในการวิจัยทั้งในคนและสัตว์

 

สาร CBD และ ระบบเซโรโทนิน

ความสามารถของสาร CBD ในการกำหนดตัวรับเซโรโทนินโดยเฉพาะอย่าง ตัวรับเซโรโทนิน 1A มีความสัมพันธ์กับความเป็นไปได้ในการรักษาที่หลากหลาย โดยศาสตราจารย์ Roger Pertwee นักเภสัชวิทยาชาวอังกฤษที่มีชื่อเสียงจากงานวิจัยเกี่ยวกับสารแคนนาบินอยด์ ได้ให้สัมภาษณ์กับเว็บไซต์ Leafly เกี่ยวกับชีววิทยาของสาร CBD

“ความสามารถที่ชัดเจนในการเร่งการกระตุ้นของตัวรับเซโรโทนิน 1A ส่งเสริมความเป็นไปได้ที่มันอาจจะนำไปใช้เพื่อบำบัดอาการผิดปกติอย่าง การเสพติดสารกลุ่มโอปิออยด์, อาการปวดเส้นประสาท, อาการซึมเศร้า, อาการวิตกกังวล, คลื่นไส้อาเจียน (เช่นผลข้างเคียงจากการทำเคมีบำบัด) และอาการของโรคจิตเภท”

“คำถามที่สำคัญคำถามนึงที่ยังไม่ได้คำตอบคือ อะไรคือความเกี่ยวข้องและความสำคัญของการทดลองในมนุษย์จากการใช้สาร CBD ในแต่ละการรักษา ที่ค้นพบด้วยการตรวจสอบข้อมูลที่ได้จากการศึกษาวิจัยที่ไม่ได้ทดลองในมนุษย์”

เนื่องจากความเป็นไปได้เหล่านี้ส่วนใหญ่มาจากการศึกษาวิจัยในสัตว์ทดลอง จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมก่อนที่นำสาร CBD มาใช้อย่างจริงจังกับคน

 

สาร CBD กับประโยชน์ในด้านจิตวิทยา

การทำความเข้าใจผลกระทบในประสาทวิทยาของสาร CBD เป็นเรื่องที่ซับซ้อน เนื่องจากความหลากหลายของตัวรับต่อปฏิกิริยา แต่ความซับซ้อนเหล่านี้อาจจะเป็นกุญแจสำคัญที่นำไปสู่ความหวังที่จะใช้สาร CBD เป็นสารที่ใช้ในการรักษา อาการผิดปกติทางด้านแรงจูงใจอย่างอาการติดยาเสพติดหรืออาการวิตกกังวลก็มีความซับซ้อนในตัวมันเองอยู่แล้ว โดยเกิดจากสาเหตุของการเข้าใจที่ไม่สมบูรณ์ทำให้มีการขยายระบบตัวรับและโครงข่ายประสาทมากขึ้นในสมอง ผลกระทบที่ซับซ้อนของสาร CBD อาจจะมีความสำคัญมากต่อศักยภาพในการรักษาอาการผิดปกติดังกล่าว ในหลายปีข้างหน้านักวิจัยจะมีเข้าใจกับความซับซ้อนนี้มากขึ้นและค้นพบศักยภาพในการรักษาของสาร CBD อย่างเต็มรูปแบบ

 

ที่มา https://www.leafly.com/news/science-tech/what-does-cbd-do

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *